Een Romaanse stilte tussen de drukke terrassen van Saint-Germain
Vrijwel iedereen die door Saint-Germain loopt, komt langs Les Deux Magots en Café de Flore. De beroemde literaire terrassen waar Sartre, De Beauvoir en Hemingway hun ochtenden doorbrachten. Wat de meeste mensen niet doen is omdraaien, recht oversteken, en de massieve klokkentoren binnenstappen die letterlijk aan de overkant staat.
Dat is de Église Saint-Germain-des-Prés. De oudste kerk van Parijs, gesticht in de zesde eeuw, en de naamgever van de hele wijk. Van buiten valt er weinig op. Een verweerde stenen toren tussen de winkels van Boulevard Saint-Germain. Binnen verandert het beeld. Een Romaans schip met dikke pilaren, kleurrijke beschilderingen op het plafond en kapellen die al meer dan duizend jaar in gebruik zijn.
Het is een actieve parochiekerk, geen museum. Gratis toegang, geen rij. Een van de eenvoudigste manieren om vijftien minuten echt stil te zijn in het hart van Parijs. In deze gids lees je het verhaal achter de kerk, wat je binnen moet zien en hoe je je bezoek combineert met de rest van de wijk.
De geschiedenis gaat terug tot het jaar 558. Toen liet de Merovingische koning Childebert I op deze plek een basiliek bouwen om relieken van Sint Vincentius en het Heilige Kruis te huisvesten. Eromheen ontstond een abdij die eeuwenlang een van de machtigste van Frankrijk was. De wijk eromheen, "Saint-Germain-des-Prés" (Saint-Germain in de weilanden), dankt zijn naam aan de toenmalige ligging buiten de stadsmuren tussen weilanden en wijngaarden.
Wat je vandaag ziet is voornamelijk uit de elfde eeuw. De Romaanse pilaren in het schip en de klokkentoren stammen uit die periode. Tijdens de Franse Revolutie werd de abdij vrijwel volledig verwoest. Alleen de kerk overleefde. In de negentiende eeuw werden de muren beschilderd door Hippolyte Flandrin, een leerling van de schilder Ingres. Die kleurrijke beschilderingen in blauw, goud en rood, zie je vandaag nog steeds en geven de kerk haar herkenbare karakter.
De Franse filosoof René Descartes ligt hier begraven. Zijn graf is te vinden in een zijkapel rechts van het hoofdaltaar, gemarkeerd met een eenvoudige plaquette. Voor wie ooit op school over "Cogito, ergo sum" heeft gehoord, een vreemd moment om hier even stil te staan.
Het bezoek is kort, twintig tot dertig minuten is genoeg. Maar er zijn een paar plekken die de moeite waard zijn om bij stil te staan.
De pilaren in het middenschip zijn elfhonderd jaar oud. Loop er rustig langs en kijk omhoog: het plafond is in de negentiende eeuw beschilderd in diepblauw met gouden sterren. Dat soort plafonds vind je in Parijs vrijwel alleen nog in Sainte-Chapelle. Het verschil is dat hier niemand staat te dringen.
Een van de oudste delen van de kerk, links bij de ingang. Hier zou Saint Germain, de bisschop naar wie de wijk genoemd is, oorspronkelijk begraven liggen. Recente opgravingen hebben muurfragmenten uit de zesde eeuw blootgelegd, te zien achter glas.
In een zijkapel rechts van het hoofdaltaar. De inscriptie op de grafsteen is eenvoudig: alleen zijn naam en zijn levensdata. Het oorspronkelijke graf lag elders, maar zijn stoffelijk overschot werd in de negentiende eeuw hierheen verplaatst.
De wanden en het plafond zijn in de jaren 1850 tot 1860 beschilderd door Hippolyte Flandrin. Bijbelse taferelen in een kleurpalet dat sterk doet denken aan Byzantijnse mozaïeken. In 2020 is een grootschalige restauratie afgerond waardoor de kleuren weer levendig te zien zijn.
Drie tot vier avonden per week worden er klassieke concerten gehouden in het schip, vaak met Vivaldi, Bach of Mozart op het programma. Tickets kosten meestal € 25 tot € 45 en zijn online te boeken. Op een zomeravond is dit een van de mooiste manieren om de wijk te ervaren: concert van anderhalf uur en daarna nog een glas wijn op een terras tegenover de kerk.
Ja, voor wie het Quartier Latin of Saint-Germain bezoekt en even uit de drukte wil. De kerk is gratis, geen rij, geen reservering nodig. Je loopt in vijftien tot twintig minuten doorheen en hebt de tijd om de architectuur en de plafondbeschildering te bewonderen.
Voor wie nog niet in Sainte-Chapelle is geweest: die is bovendien indrukwekkender qua glas-in-lood. Wel kost die € 13 en heeft die meer drukte. Saint-Germain is rustiger, ouder en heeft een heel andere sfeer.
Tijdens de mis (zondagochtend en bepaalde avonden) is bezoeken als toerist niet de bedoeling. Op die momenten is de kerk wel open, maar wordt verwacht dat je stil bent en niet doorloopt voor foto's. Voor wie de sfeer juist wil meemaken: de avondvespers zijn vrij te bezoeken en geven een goed beeld van hoe de kerk al duizend jaar functioneert.
Letterlijk tegenover de kerk staan Les Deux Magots en Café de Flore, twee van de bekendste literaire cafés ter wereld. De koffie is duur en niet bijzonder, maar het terras heeft direct uitzicht op de klokkentoren. Een logische volgorde: kerk eerst, koffie daarna.
| Openingstijden | Dagelijks, meestal 08:00 - 20:00 (varieert licht per seizoen) |
| Toegang | Gratis, donaties welkom |
| Tijdens de mis | Geopend, maar bezoek als toerist niet aanbevolen |
| Concerten | 3 tot 4 avonden per week, € 25 - € 45 per ticket |
| Fotograferen | Toegestaan zonder flits, niet tijdens diensten |
| Audioguide | Niet beschikbaar |
Adres: 3 Place Saint-Germain-des-Prés, 6e arrondissement. Dichtstbijzijnde metro is Saint-Germain-des-Prés (lijn 4), letterlijk voor de deur. Je kunt ook Mabillon (lijn 10) of Odéon (lijn 4 en 10) nemen, beide drie tot vijf minuten lopen. Vanuit het centrum loop je in vijftien minuten over de Pont des Arts of de Pont Saint-Michel naar de overkant van de Seine.
Meer over openbaar vervoer? Zie onze gids over de metro in Parijs.
Saint-Germain is een van de meest aantrekkelijke wijken van Parijs om te dwalen. Loop na je bezoek aan de kerk door naar het Jardin du Luxembourg, vijf minuten zuidwaarts. Of zak af richting de Seine, waar je via de kades richting Notre-Dame en Île de la Cité kunt lopen. Een logische ochtendroute: kerk, een uur dwalen door de zijstraten van Saint-Germain (vol kunsthandels en kleine boekwinkels), en eindigen met lunch in een van de restaurants in Saint-Germain of het Quartier Latin.
Meer keuze zien? Bekijk de verborgen parels van Parijs voor het volledige aanbod.
Kom je met z'n tweeën? Onze gids voor een romantisch weekend in Parijs staat vol sfeervolle adressen voor twee.
