Paleis van Versailles

Het Paleis van Versailles, in het Frans Chateau de Versailles, is misschien wel het beroemdste paleis ter wereld. Wat begon als een bescheiden jachtslot van Lodewijk XIII groeide vanaf 1661 onder zijn zoon Lodewijk XIV uit tot een tijdloos symbool van absolute macht. In 1682 verhuisde de Zonnekoning zijn complete hofhouding van Parijs naar Versailles, en tot de Franse Revolutie in 1789 was dit het kloppende hart van Frankrijk.

De cijfers zijn nog altijd indrukwekkend: ruim 2.300 kamers, een park van zo'n 800 hectare en jaarlijks meer dan 8 miljoen bezoekers. Sinds 1979 staat het hele domein op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Maar Versailles is meer dan groot. Het is de plek waar Marie-Antoinette haar eigen schilderachtige dorpje liet bouwen, waar in 1871 het Duitse Keizerrijk werd uitgeroepen en waar in 1919 het Verdrag van Versailles een einde maakte aan de Eerste Wereldoorlog. Je loopt hier letterlijk door de Europese geschiedenis.

De Spiegelzaal van Versailles is het absolute hoogtepunt van je bezoek. De galerij is 73 meter lang en telt maar liefst 357 spiegels, die het licht uit de tuinen op een magische manier de zaal in kaatsen. In de zeventiende eeuw waren spiegels van dit formaat onbetaalbaar, dus deze zaal was een regelrechte machtsdemonstratie. Hier danste het hof, hier ontving de koning zijn belangrijkste gasten, en hier werd in 1919 het Verdrag van Versailles getekend. Kom je vroeg, dan heb je de kans om de zaal relatief rustig te fotograferen. Later op de dag schuifel je met de massa mee.

Direct aan het begin van de route kijk je vanaf de eerste verdieping de Koninklijke Kapel in. De kapel werd in 1710 voltooid en is met haar witte marmer, vergulde orgel en beschilderde plafond een van de meest indrukwekkende ruimtes van het paleis. Lodewijk XVI en Marie-Antoinette trouwden hier in 1770. De meeste bezoekers lopen er snel voorbij, maar blijf even staan: het contrast tussen het serene wit en de rest van het overdadige paleis is bijzonder.

De route voert je door de staatsievertrekken: een aaneenschakeling van salons die elk aan een god of godin zijn gewijd, van Hercules tot Apollo. Hier speelde het dagelijkse hofleven zich af, inclusief het beroemde ritueel waarbij honderden hovelingen toekeken hoe de koning opstond. Let vooral op de plafondschilderingen en het slaapvertrek van de koningin, waar Marie-Antoinette in 1789 via een verborgen deur ontsnapte aan de bestormende menigte.

Aan het einde van de route wacht nog een verrassende zaal die veel bezoekers overslaan: de Galerie des Batailles, een 120 meter lange galerij vol monumentale schilderijen van de belangrijkste Franse veldslagen, van Tolbiac tot Wagram. De zaal werd in de negentiende eeuw ingericht door koning Louis-Philippe, die van Versailles een museum over de Franse geschiedenis maakte. Perfect om je bezoek rustig af te sluiten.

Voor veel bezoekers zijn de tuinen van Versailles minstens zo indrukwekkend als het paleis zelf. Tuinarchitect Andre Le Notre werkte veertig jaar aan dit meesterwerk: kaarsrechte zichtlijnen, geometrische perken, honderden beelden en vijftig fonteinen, allemaal perfect symmetrisch aangelegd. Vanaf het terras achter het paleis kijk je over de panoramische hoofdas die kilometers ver doorloopt tot voorbij het Grand Canal. Dit uitzicht alleen al is de reis waard.

Verspreid door de tuinen liggen de bosquets, verborgen tuinkamers tussen hoge hagen waar het hof vroeger feesten en concerten hield. De toegang tot de tuinen is gratis, behalve op dagen met de Grandes Eaux Musicales of Jardins Musicaux (van april tot en met oktober, meestal in het weekend en op dinsdag). Dan spuiten alle fonteinen op barokmuziek en zijn ook de bosquets geopend. Een los tuinticket kost die dagen ongeveer € 10, maar met het Passport ben je al binnen. Onze tip: plan je bezoek juist op zo'n fonteindag, want de fonteinen maken de tuinen compleet.

Een kwartier tot twintig minuten lopen van het paleis ligt het domein van Trianon, en dit is voor veel kenners het geheime hoogtepunt van Versailles. Hier vluchtte de koninklijke familie weg van het strenge hofprotocol. Het is er rustiger, intiemer en verrassend persoonlijk. Let op: het domein van Trianon opent pas om 12:00 uur en is alleen toegankelijk met het Passport of een los Trianon-ticket.

Het meest verrassende deel is het Hameau de la Reine, het dorpje dat Marie-Antoinette in 1783 liet bouwen. Rieten daken, een molen, een vijver met zwanen en een werkende boerderij met dieren: het voelt als een sprookjesdecor, maar hier speelde de koningin echt boerin terwijl de revolutie naderde. Voor veel bezoekers is dit achteraf het meest memorabele deel van hun dag in Versailles, juist omdat bijna niemand het verwacht.

De RER C is de snelste en goedkoopste optie. Stap in bij een station langs de Seine, zoals Saint-Michel Notre-Dame, Musee d'Orsay, Invalides of Champ de Mars bij de Eiffeltoren, en neem de trein richting Versailles Chateau Rive Gauche. Let op dat je de juiste tak van de RER C pakt: op het perron staat de eindbestemming aangegeven. De rit duurt ongeveer 40 minuten en vanaf het station is het nog zo'n 10 minuten lopen naar de ingang van het paleis. Een los ticket voor de metro en trein in de regio kost € 2,55 per rit en is gewoon geldig tot Versailles. Meer weten over het openbaar vervoer? Lees onze pagina over de metro in Parijs.

Kom je met de auto, reken dan op 45 minuten tot een uur rijden vanuit het centrum van Parijs, afhankelijk van het verkeer. Parkeren bij Versailles kan het makkelijkst op de grote betaalde parkeerplaats op de Place d'Armes, direct voor het paleis. Op drukke dagen en tijdens de fonteinshows staat deze snel vol, dus kom voor 9:00 uur of wijk uit naar een parkeergarage in het centrum van Versailles, op een paar minuten lopen. Er is ook een aparte parkeerplaats bij de tuiningang aan de Boulevard de la Reine, handig als je vooral voor de tuinen en Trianon komt.

1. Vermijd dinsdag en het weekend. Op maandag is het paleis gesloten en op dinsdag is het Louvre dicht, waardoor veel toeristen die dag naar Versailles uitwijken. Dinsdag is daarmee de drukste dag van de week. Woensdag tot en met vrijdag zijn de rustigste dagen.

2. Kom voor 9:30 of juist aan het einde van de middag. Wees bij de opening om 9:00 uur, dan heb je de Spiegelzaal nog bijna voor jezelf. Ook na 15:30 wordt het merkbaar rustiger, al heb je dan minder tijd voor het hele domein.

3. Kies je seizoen bewust. Van april tot en met oktober zijn de fonteinshows en staan de tuinen in bloei, maar is het drukker. Van november tot en met maart is het heerlijk rustig en goedkoper, al staan de fonteinen dan uit en zijn de beelden afgedekt. Een zonnige dag in mei, juni of september is de gulden middenweg.

De meeste bezoekers rennen na het paleis meteen terug naar de trein, maar het historische centrum van Versailles is een charmante afsluiter. Loop naar de levendige overdekte markt Marche Notre-Dame, een van de mooiste versmarkten van de regio, of dwaal door het karakteristieke wijkje Saint-Louis met zijn antiekwinkels en kleine restaurants. Liefhebbers van tuinen bezoeken de Potager du Roi, de originele koninklijke moestuin uit de zeventiende eeuw. Zo maak je van je dagtrip een compleet uitje.